دیدنی های الیگودرز

اَلیگودَرز مرکز شهرستان الیگودرز در شرق استان لرستان است.شهر الیگودرز در ناحیهٔ کوهستانی و با آب و هوایی سرد در شرق لرستان واقع شده است.دیرینگی شهر الیگودرز به بیش از ۷۰۰ سال پیش می‌رسد.

گویش اغلب مردمان این شهر لری بختیاری است .هرچند گویش هایی دیگر ازجمله جاپلقی (مهاجران دهستان خمه پاچه لک و ویش اصلی و غالب مردم الیگودرز لری الیگودرزی است که از زیر شاخه‌های زبان لری به شمار می‌آید و هویت و قواعد مختص خود را دارا می‌باشد. به علت نبود مطالعات زبان‌شناسی و تاریخی، نظریات و تصورات نادرستی دربارهٔ گویش مردم الیگودرز وجود داشت که از این دست قلمداد کردن گویش مردم الیگودرز به عنوان لری بختیاری و یا لری خرم‌آبادی بود. از دیگر دلایل پیدایش چنین تصوراتی تکلم طایفه‌های بختیاری به گویش الیگودرزی پس از مهاجرت و سکونت در الیگودرز است. الیگودرزی‌ها بین گویش لری الیگودرزی و لری بختیاری تفاوت قائل هستند و به طور عام گویش لری الیگودرزی را الیگودرزی و لری بختیاری را لری خطاب می‌کنند. به دلیل نرخ بالای مهاجرت اقوام و طوایف ایل بختیاری به الیگودرز در سالهای پس از انقلاب اسلامی و همچنین مهاجرت ساکنین اصیل و قدیمی به کلان‌شهرها، گویش لری بختیاری چهارلنگ نیز در میان ساکنین این شهر مرسوم گشته است که تنها توسط خود مهاجرین بختیاری تکلم می‌شود ولی اغلب این مهاجران به علت شباهت و نزدیکی گویش‌های لری، الیگودرزی را پذیرفته‌اند و با اندک تفاوتی در لهجه آنرا صحبت می‌کنند. از سوی دیگر ساکنین قدیمی الیگودرز نیز مدت‌ها است که با لری بختیاری آشنایی پیدا کرده‌اند.برخی از روستا های ازنا)و آذری مانند ساکنان روستای چمن سلطان هم در این منطقه گویش ورانی دارد.

 

دشت لاله های واژگون

دشت لاله های واژگون بزرگ ترین دشت از این نوع در جهان است و یکی از دیدنی های الیگودرز محسوب می شود. الیگودرز بزرگترین لاله های واژگون یکی از گونه های گیاهی نادر ایران هستند که نیازمند توجه و مراقبت بسیار هستند. هر سال از اواخر ماه فروردین تا اوایل ماه اردیبهشت پس از آب شدن برف های زمستانی و گرم شدن هوا می توانید به ۳۵ کیلومتری جنوب غرب الیگودرز سفر کنید تا با تماشای این زیبایی خلقت شگفت زده شوید. وسعت دشت به بیش از ۲۹۰۰ هکتار می رسد و چندین کوه را در بر گرفته است. ارتفاع لاله های واژگون به بیش از ۱۲۰ سانتی متر می رسد و نام های دیگر آن ها عبارت است از سوسن چلچراغ و اشک مریم. اگر به بازدید از این دشت زیبا رفتید دقت داشته باشید که این گونه گیاهی بسیار کمیاب است و با چیدنشان آن ها را از بین نبرید.

 

غالیه کوه

غالیه کوه یکی از دیدنی های الیگودرز است. رشته کوهی از کوه های زاگرس که دشت لاله در شمال آن قرار دارد. یکی از زیباترین دره‌ های قالیکوه، دره دام نام دارد و علت نامگذاری این دره وجود مسیرهای صعب‌ العبور و حیوانات وحشی همانند خرس می ‌باشد. بزرگ ‌ترین یخچال قالی کوه در مسیر این دره واقع شده است که طول آن چند کیلومتر می‌ باشد. ارتفاع کوه های منطقه بسیار زیاد است و بلندترین آن ها ۴۰۵۵ متر ارتفاع دارد، که موجب شده کوهنوردان زیادی برای صعود آن را انتخاب کنند. پوشش گیاهی منطقه شامل گونه های بلوط ایرانی، ارس، کیکم، زالزالک، گلابی وحشی، بنه ( پسته وحشی )، انجیر وحشی، نسترن وحشی، تمشک، شنگ، گون، لاله واژگون، لاله ایرانی و … است.

غار بزنوید در غالیه کوه قرار دارد. غار یکى از محل‌ هاى سکونت انسان ‌هاى پیش از تاریخ بوده است. غار پس از یک فرود ۶ مترى تا عمق ۴۲۰ مترى ادامه می یابد. براى بازدید کامل از این غار ، وسایل فنى کامل مورد نیاز است. در قالی کوه شکار ممنوع است.

آبشار وارگ

آبشار وارگ در روستایی هم نام با خود قرار گرفته و جزو دیدنی های الیگودرز است. آب این آبشار بسیار فراوان است و پس از آن که از چشمه های بالای صخره سنگی سرچشمه می گیرد، اولین آبشار را به وجود می آورد و با طی فاصله ۱۵ متری، از صخره دوم نیز فرو می ریزد و آبشار دوم را پدید می آورد و به رود رودبار می ریزد. ارتفاع منطقه وارگ از سطح دریا ۱۳۲۰ متر است. این آبشار ازنوع آبشارهای دو قلو به شمار می آید. راه رسیدن به آبشار سخت است باید خودروی خود را در روستای دستگرد پارک کنید و ادامه مسیر را پیاده طی کنید. ارتفاع آبشار ۵۷ متر و ۵۰ متر عرض آن است.

 

شیرهای سنگی

استفاده از نماد های گوناگون برای آراستن گورها کاری مرسوم در بین مردمان استان لرستان بوده است که شیر سنگی یا برد شیر یکی از این نمادها است. این شیر سنگی ها که قدمتی بیش از چهارصد سال دارند تنها بر روی قبر افرادی خاص نصب می شده اند. گر فردی که شیرسنگی روی مزارش نصب می شده فردی شکارچی یا سوارکار بوده است، نماد شمشیر،نیزه، تمساح یا مرد سواره بر اسب را روی بدنه شیر حکاکی می کردند. در حالت های دیگر اگر آن شخص فردی مومن و با ایمان باشد آیات قرآن یا مهر و تسبیح بر روی بدنه شیر قرار می دادند تا علت نصب شیر سنگی بر روی قبر این بزرگ مرد را گویا شود. متاسفانه در چند سال اخیر این شیر سنگی های موجود در گورستان های تاریخی به دلایل مختلف دچار تخریب شده اند. که عمده دلیل این تخریب ها عوامل انسانی است.

 

کوه تمندر

کوه تمندر در بربرود غربی قرار دارد و از دیدنی های الیگودرز است. اشترانکوه با ارتفاع ۴۰۹۰ متری همسایه کوه تمندر استرشته کوه تمندر دارای قله هایی مرتفع است که بلندترین آن‌ها در ضلع شمالی با ارتفاع ۳۵۴۷ متر قرار گرفته ‌است. ر انتهای باختری آن قلعهٔ مخروبه قدیمی به نام قلعه دختر قرار دارد. ریخ ساخت و سازنده آن اطلاعات زیادی در دسترس نیست ولی نوع ساخت امکانات این قلعه نشان از اهمیت این قلعه دارد برای رسیدن به این قلعه باید از مسیر الیگودرز به دهستان موگوئی عبور کنید.

 

آبشار آب سفید

آبشار آب سفید، مهمترین جاذبه گردشگری الیگودرز است که در منطقه قالی کوه واقع شده.  به این آبشار عروس آبشارهای ایران می‌گویند و خود لرها، او اسپید که به معنی آبشار سفید است صدایش می‌کنند چرا اسمش آب سفید است؟ آب آبشار به سنگ‌ها برخورد می‌کند و حباب‌های سفیدی را تشکیل می‌دهد و از همین رو اسمش آبشار سفید است. آب از ارتفاع ۷۰ متری به پایین می‌ریزد و رودخانه‌ای به طول ۱۷ کیلومتر را تشکیل می‌دهد .  راه رسیدن به این منطقه کوهستانی‌ست و در مسیرتان درخت‌های بلوط و گردو هم می‌بینید.